Cały proces — od rejestracji do certyfikatu — odbywa się online i można go zamknąć w jeden dzień. Przebiega tak:

1. Załóż konto w KSID na drony.gov.pl (po zalogowaniu system działa pod adresem uav.pansa.pl). Wymagana jest weryfikacja adresu e-mail i numeru telefonu kodem SMS. Zalogujesz się e-mailem i hasłem albo przez login.gov.pl.
2. Uzupełnij profil operatora i pilota. Po rejestracji otrzymujesz numer operatora — umieszczasz go na każdym swoim dronie. Uwaga na pułapkę: kurs A1/A3 wystartuje dopiero wtedy, gdy Twój Profil Pilota w KSID jest kompletny i zatwierdzony — przy niedokończonym profilu platforma wyświetli komunikat „Nie posiadasz odpowiednich uprawnień do rozpoczęcia tego szkolenia”, który mylnie sugeruje problem z kontem, a nie z profilem.
3. Ukończ kurs A1/A3 na platformie e-learning PAŻP (elearning.uav.pansa.pl). Kurs jest obowiązkowy — bez niego system nie dopuści Cię do egzaminu. Każdy rozdział kończy quiz z trzema pytaniami, ale te quizy nie wpływają na wynik egzaminu — służą tylko samokontroli. Postęp kursu zapisuje się automatycznie, możesz przerwać i wrócić.
4. Podejdź do egzaminu. Czeka na Ciebie 40 pytań jednokrotnego wyboru i 30 minut — czas odlicza licznik w prawym górnym rogu ekranu. Po przejściu do kolejnego pytania nie możesz wrócić do poprzedniego, więc odpowiadaj od razu. Przerwany egzamin (np. utrata połączenia) możesz wznowić z kafelka „Kontynuuj egzamin” w panelu Moje kursy.
5. Odbierz wynik i certyfikat. Rezultat widzisz natychmiast po zakończeniu testu. Po zdaniu kompetencje A1 i A3 pojawiają się w Twoim Profilu Pilota w KSID, skąd pobierzesz certyfikat. Jeśli się nie uda — kafelek „Powtórz egzamin” pozwala podejść ponownie, bez opłat i bez limitu prób.
6. Przed pierwszym lotem zrób check-in w DroneTower. To krok, o którym świeżo upieczeni piloci zapominają najczęściej — więcej o nim w sekcji błędów poniżej.

W praktyce oznacza to, że między założeniem konta a pobraniem certyfikatu może minąć jedno popołudnie — pod warunkiem, że kurs przerobisz uważnie, a nie „przeklikasz”.

Zakres egzaminu nie jest tajemnicą — określa go wprost sekcja UAS.OPEN.020 pkt 4 lit. b załącznika do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/947. Egzamin obejmuje 40 pytań rozłożonych na dziewięć dziedzin: bezpieczeństwo lotnicze, ograniczenia korzystania z przestrzeni powietrznej, regulacje lotnicze, ograniczenia możliwości człowieka, procedury operacyjne, ogólną wiedzę na temat systemów bezzałogowych statków powietrznych, ochronę prywatności i danych, ubezpieczenie oraz ochronę przed bezprawną ingerencją.

W praktyce oznacza to, że pytania nie dotyczą wyłącznie „paragrafów” — spora część sprawdza zdrowy rozsądek operacyjny: co zrobić przy silnym wietrze, jak temperatura wpływa na akumulator, kiedy przerwać lot, czy wolno nagrywać sąsiada w ogródku. Najwięcej wpadek generują trzy obszary:

• Przestrzeń powietrzna i strefy geograficzne — rodzaje stref DRA (zakazane, ograniczone, informacyjne), kto nimi zarządza i gdzie sprawdzić, czy w danym miejscu wolno latać.
• Regulacje i instytucje — kto za co odpowiada: ULC czy PAŻP (to pułapka numer jeden — omawiamy ją niżej).
• Czynnik ludzki — wpływ zmęczenia, leków i stresu na pilota; pytania bywają sformułowane „miękko”, ale odpowiedź zawsze wskazuje wariant najbezpieczniejszy.

Przeszliśmy oficjalny kurs A1/A3 w systemie KSID i na tej podstawie opracowaliśmy 12 przykładowych pytań pokrywających wszystkie dziewięć obszarów egzaminu — z akcentem tam, gdzie materiał kursu kładzie go najmocniej. To nie jest kopia bazy egzaminacyjnej: ważniejsze od zapamiętania odpowiedzi jest zrozumienie, dlaczego jest poprawna, bo baza pytań zmienia się po każdej nowelizacji przepisów — zasady nie.

1. Gdzie przechowywać akumulator drona na noc?
Poprawne podejście: w suchym, chłodnym miejscu, w stanie naładowania magazynowego zalecanego przez producenta, z dala od źródeł ciepła i materiałów łatwopalnych. Dlaczego: akumulatory litowo-polimerowe źle znoszą zarówno pełne naładowanie w długim przechowywaniu, jak i skrajne temperatury — dlatego producenci zalecają magazynowanie w częściowym naładowaniu i w temperaturze pokojowej. Zostawienie akumulatora na noc w samochodzie zimą albo na parapecie w pełnym słońcu to typowe „pułapki zdroworozsądkowe” w teście.

2. Które czynniki wpływają na wydajność akumulatora podczas lotu?
Temperatura otoczenia, tryb (agresywność) lotu i stan naładowania — czyli w teście zwykle wariant „wszystkie powyższe”. Dlaczego: to klasyczny format pytania łączonego. Jeśli trzy pierwsze odpowiedzi są prawdziwe każda z osobna, a czwarta je łączy — poprawna jest łącząca. Czytaj wszystkie warianty do końca, zanim zaznaczysz.

3. Która instytucja prowadzi rejestrację operatorów i wydaje kompetencje pilotów?
Urząd Lotnictwa Cywilnego (przez system KSID). Dlaczego: ULC odpowiada za rejestrację, kompetencje i nadzór nad przepisami; Polska Agencja Żeglugi Powietrznej — za przestrzeń powietrzną, strefy geograficzne i przyjmowanie zgłoszeń lotów (DroneTower). Mylenie tych ról to najczęstszy błąd nie tylko na egzaminie, ale i długo po nim.

4. W jakiej minimalnej odległości poziomej od terenów mieszkaniowych wykonuje się loty w podkategorii A3?
150 metrów. Dlaczego: A3 to „lataj z dala od ludzi” — 150 m odległości poziomej od terenów mieszkaniowych, użytkowych, przemysłowych i rekreacyjnych. Nie mylić z 30 m (lub 5 m przy aktywnym trybie wolnym) od osób postronnych, które dotyczą podkategorii A2.

5. Czy w kategorii otwartej wolno przelatywać nad zgromadzeniami osób?
Nie — żadnym dronem, w żadnej podkategorii. Dlaczego: zgromadzenie osób to tłum, w którym zagęszczenie uniemożliwia ludziom swobodne przemieszczanie się. Nad zgromadzeniami mogą latać wyłącznie operacje kategorii certyfikowanej. Lekki dron w A1 może przelecieć nad pojedynczymi osobami postronnymi, ale nigdy nad tłumem.

6. Co powinien zrobić dron po utracie łącza sterowania (C2)?
Wykonać zaprogramowaną procedurę awaryjną — najczęściej automatyczny powrót do punktu startu (RTH) lub bezpieczne lądowanie. Dlaczego: pilot musi znać ustawienia failsafe swojego drona przed startem i uwzględnić je w planowaniu lotu (np. ustawić wysokość RTH powyżej przeszkód w okolicy).

7. Co oznacza lot w zasięgu widoczności wzrokowej (VLOS)?
Pilot (lub obserwator) utrzymuje stały kontakt wzrokowy z dronem nieuzbrojonym okiem — bez lornetki, lunety czy obrazu z kamery. Dlaczego: „nieuzbrojone oko” to sformułowanie wprost z definicji i ulubiony haczyk testowy. Podgląd z kamery drona na ekranie nie jest kontaktem wzrokowym — dlatego lot FPV bez dodatkowych warunków nie spełnia definicji VLOS. Cała kategoria otwarta to wyłącznie loty VLOS.

8. Jaka jest maksymalna wysokość lotu w kategorii otwartej?
120 metrów od najbliższego punktu powierzchni ziemi. Dlaczego: uwaga na słowo „najbliższego” — limit liczy się od terenu pod dronem (AGL), nie od miejsca startu. Lecąc ze wzgórza nad dolinę, nie możesz trzymać stałej wysokości względem punktu startu, bo nad doliną przekroczysz 120 m nad gruntem.

9. Kto ma pierwszeństwo w przestrzeni powietrznej: dron czy załogowy statek powietrzny?
Zawsze załogowy statek powietrzny — pilot BSP ma bezwzględny obowiązek ustąpienia pierwszeństwa. Dlaczego: nawet zgłoszony check-in nie daje dronowi „własnej” przestrzeni: zgłoszenia widzą służby ruchu lotniczego, ale nie piloci samolotów, szybowców czy śmigłowców LPR. Widzisz lub słyszysz załogowy statek — obniżasz lot albo lądujesz.

10. Co sprawdzasz przed lotem w nowym miejscu?
Strefy geograficzne w miejscu operacji, warunki pogodowe i stan techniczny drona (w tym akumulatory i śmigła). Dlaczego: strefy DRA są dynamiczne — miejsce otwarte rano może być objęte zakazem po południu, więc sprawdzasz je bezpośrednio przed lotem, a nie dzień wcześniej. Rodzaje warto znać z rozwinięcia: DRA-P (zakazana), DRA-R (ograniczona — lot za zgodą i na warunkach), DRA-I (informacyjna).

11. Czy dronem z kamerą można swobodnie nagrywać osoby postronne?
Nie — nagrywając osoby w sposób umożliwiający ich identyfikację, przetwarzasz dane osobowe i wchodzisz w obowiązki wynikające z RODO; prywatność sąsiada zza płotu chroni też prawo cywilne. Dlaczego: ochrona prywatności i danych to jeden z dziewięciu obszarów egzaminu, a pytania w stylu „mój dron, moja sprawa” mają zawsze jedną poprawną odpowiedź: wolność latania kończy się tam, gdzie zaczyna prywatność innych.

12. Czy po spożyciu alkoholu lub silnych leków można pilotować drona?
Nie — substancje psychoaktywne, leki wpływające na koncentrację, a także zwykłe zmęczenie obniżają zdolność bezpiecznego pilotowania i wykluczają lot. Dlaczego: to obszar „ograniczenia możliwości człowieka”. Pytania bywają podchwytliwe („niewielka ilość”, „lek bez recepty”) — poprawny wariant zawsze wskazuje rezygnację z lotu przy jakiejkolwiek wątpliwości co do własnej dyspozycji.

Ta lista łączy dwie perspektywy: błędy popełniane w samym teście oraz luki w wiedzy, które ujawniają się dopiero w praktyce — u pilotów, którzy egzamin A1/A3 mają już za sobą.

Kompetencje pilota w podkategoriach A1/A3 zachowują ważność przez 5 lat — tak samo jak certyfikat A2 i certyfikat wiedzy teoretycznej STS. Według ULC ważność A1/A3 przedłużysz na dwa sposoby: ponownie przechodząc szkolenie i egzamin online w KSID albo — w okresie ważności kompetencji — zaliczając egzamin teoretyczny do podkategorii A2.

W praktyce oznacza to, że jeśli i tak planujesz rozwój (loty bliżej ludzi cięższym dronem), zdanie A2 załatwia dwie sprawy naraz: nowe uprawnienia i odnowienie A1/A3. Uwaga na częsty błąd w poradnikach: informacja, że kompetencje A1/A3 są „bezterminowe”, jest nieaktualna — 5-letni okres ważności potwierdza wprost strona ULC.

Certyfikat w profilu to początek, nie koniec. Zanim polecisz: numer operatora musi być umieszczony na dronie, a lot zgłoszony w DroneTower. Warto też od razu sprawdzić strefy geograficzne w miejscu, gdzie planujesz latać — aplikacja pokaże, czy lokalizacja jest otwarta, ograniczona czy zamknięta dla dronów.

Dalsza ścieżka rozwoju pilota wygląda tak: certyfikat A2 pozwala latać bliżej osób postronnych cięższym sprzętem (i przy okazji przedłuża A1/A3), a scenariusze standardowe STS-01 i STS-02 otwierają kategorię szczególną — loty nad terenami zabudowanymi i poza zasięgiem wzroku (BVLOS). Jak dokładnie wygląda ta droga, opisaliśmy w przewodniku po uprawnieniach STS-01 i STS-02.

Bez limitu i bez opłat. Po niezaliczonym egzaminie w panelu Moje kursy pojawia się kafelek „Powtórz egzamin” — możesz podejść ponownie od razu. Niezaliczenie oznacza mniej niż 30 poprawnych odpowiedzi na 40 pytań.

Nie, jeśli uważnie przerobisz kurs online — pytania wynikają wprost z jego materiału, a próg to 75% (30 z 40 pytań). Największym przeciwnikiem jest pośpiech: masz 30 minut, średnio 45 sekund na pytanie, i nie możesz wracać do wcześniejszych pytań. ULC nie publikuje statystyk zdawalności, ale w razie niepowodzenia podchodzisz ponownie bezpłatnie.

Sam egzamin trwa maksymalnie 30 minut. Kurs online przechodzisz we własnym tempie — system zapisuje postęp, więc możesz go rozłożyć na kilka podejść. Przy uważnej lekturze całość — od założenia konta w KSID do pobrania certyfikatu — realnie zamkniesz w jeden dzień.

Szkolenie i egzamin A1/A3 są dostępne dla każdego, kto ukończył 14 lat i zarejestrował się w systemie KSID (drony.gov.pl). To niższy próg niż domyślne w Unii Europejskiej 16 lat — Polska skorzystała z możliwości obniżenia go w przepisach krajowych.

Nie — zarówno kurs, jak i egzamin A1/A3 w systemie KSID są w pełni bezpłatne, również przy kolejnych podejściach. Płatny jest dopiero dodatkowy egzamin teoretyczny do podkategorii A2, przeprowadzany przez wyznaczone przez ULC podmioty egzaminujące.

W suchym, chłodnym pomieszczeniu, w stanie naładowania magazynowego zalecanym przez producenta, z dala od źródeł ciepła i materiałów łatwopalnych. Nie zostawiaj akumulatora w samochodzie (latem przegrzanie, zimą mróz) ani podłączonego do ładowarki bez nadzoru — to zasady, które sprawdza egzamin i które chronią zarówno sprzęt, jak i dom.

Nie — obowiązek szkolenia i egzaminu A1/A3 dotyczy pilotów dronów o masie 250 g i większej; przy lżejszych (np. klasy C0) wystarczy zapoznanie się z instrukcją producenta. Uwaga: co innego rejestracja — operatora drona z kamerą rejestruje się w KSID niezależnie od masy, chyba że dron jest zabawką. Egzamin i tak warto zdać: masz go za darmo, a porządkuje wiedzę o strefach i zasadach, które obowiązują każdego.